Co może oznaczać stukanie w silniku?

Jakie są najczęstsze przyczyny stukania w silniku?

Charakterystyczne stukanie przeważnie jest objawem nieprawidłowości w osprzęcie silnika lub jego wewnętrznych komponentach mechanicznych. Najczęstsze przyczyny dziwnego stukania w silniku diesla to:

• nieszczelność miedzianych podkładek pod wtryskiwaczami,

• nieprawidłowe ciśnienie w szynie Common Rail,

• mechaniczne zużycie sekcji tłoczącej lub łożysk pompy wysokiego ciśnienia,

• nieszczelności w układzie recyrkulacji spalin lub układzie dolotowym.

Nieszczelne lub uszkodzone wtryskiwacze

Stukanie wtryskiwacza może mieć dwa źródła – zewnętrzne (pneumatyczne, objawiające się cykaniem) i wewnętrzne (hydrauliczno-mechaniczne, objawiające się stukaniem). Cykanie zewnętrzne najczęściej oznacza nieszczelność miedzianej podkładki między wtryskiwaczem a głowicą. Rozszczelnienie podkładki powoduje, że gazy spalinowe pod ogromnym ciśnieniem zaczynają przeciskać się przez mikroszczeliny. To generuje dźwięk o wysokiej częstotliwości, który przypomina rytmiczne psyczenie lub cykanie świerszcza i jest zsynchronizowany z suwem pracy danego cylindra.

Stukanie wewnętrzne jest wynikiem awarii mechanizmu rozpylającego. Zużyta lub zablokowana przez nagar iglica dostarcza paliwo w postaci grubych kropli, zamiast mgiełki. To prowadzi do gwałtownego i niekontrolowanego zapłonu (spalanie stukowe). Fala uderzeniowa powstała w cylindrze uderza w ścianki tłoka i komory spalania. Na zewnątrz jest to słyszalne jako ostre, metaliczne stukanie lub klekotanie. Dźwięk nasila się przy dodawaniu gazu.

Poniższa tabela prezentuje pierwsze objawy i długotrwałe konsekwencje stukania w silniku spowodowanego uszkodzonymi wtryskiwaczami.

Wtryskiwacze to najbardziej obciążone elementy układu paliwowego. Wykonują ok. 1000 cykli na minutę. Podczas jednego cyklu wtryskiwacz realizuje kilka faz wtrysku (przedwtrysk, wtrysk główny, dotrysk). Czas pojedynczego otwarcia wtryskiwacza to zaledwie 1,7 ms. Każdy pojedynczy wtryskiwacz otwiera się i zamyka tysiące razy na minutę przy jednoczesnym zachowaniu najwyższej precyzji działania. Każde odstępstwo od normy w tym procesie skutkuje nie tylko anomaliami akustycznymi, lecz także poważnymi konsekwencjami dla jednostki napędowej. Tym bardziej warto wiedzieć, jak rozpoznać stukające wtryskiwacze.

Nieprawidłowe ciśnienie w układzie Common Rail

Charakterystyczne stukanie w silniku diesla może być objawem zbyt wysokiego lub niskiego ciśnienia w układzie Common Rail. W efekcie wtryskiwacze są zmuszone do pracy w warunkach, do których nie zostały zaprogramowane.

Zbyt wysokie ciśnienie powoduje, że wtryskiwacze wydają twardy dźwięk klikania. Zbyt niskie ciśnienie objawia się charakterystycznym stukaniem lub metalicznym klekotem szczególnie wyraźnym na zimnym silniku oraz podczas próby gwałtownego przyspieszania.

Nadmierne ciśnienie w dłuższej perspektywie powoduje pękanie obudów wtryskiwaczy i uszkodzenie przewodów wysokiego ciśnienia. Niskie ciśnienie skutkuje niepełnym spalaniem, co może szybko doprowadzić do zapełnienia filtra DPF i zatkania sadzą zaworu EGR.

Zużycie lub uszkodzenie pompy wysokiego ciśnienia

Zużyta pompa generuje dźwięki, które możesz pomylić ze stukaniem wtryskiwaczy. Jednak ich źródło znajduje się zazwyczaj z boku silnika. Charakterystyczne mielenie, grzechotanie i dziwne stukanie narastające wraz z obciążeniem może świadczyć o zużyciu łożysk lub sekcji tłoczącej. Najbardziej niebezpieczne jest metaliczne tykanie spowodowane łuszczeniem się wewnętrznych powierzchni pompy.

Pierwsze objawy zużycia lub uszkodzenia pompy to pogorszenie dynamiki jazdy oraz sporadyczne błędy ciśnienia paliwa. W dłuższej perspektywie opiłkowanie pompy prowadzi do zniszczenia całego układu paliwowego, w tym szyny wtryskowej i wtryskiwaczy. To oznacza konieczność płukania układu, wymiany wtrysków, czyszczenia zbiornika i wymianę przewodów paliwowych.

Nieszczelności w układzie dolotowym lub recyrkulacji spalin (EGR)

Stukanie (często utożsamiane z delikatniejszym cykaniem) w silniku diesla może być związane z ucieczką powietrza lub spalin pod ciśnieniem. Nieszczelność w układzie dolotowym powoduje, że sterownik silnika dostaje informację o nieprawidłowej masie powietrza. Skutkuje to niewłaściwym doborem dawki paliwa, co prowadzi do nadmiernego dymienia i szybkiego zniszczenia filtra DPF.

Nieszczelny układ EGR kieruje część gorących spalin pod ciśnieniem z powrotem do kolektora ssącego, co prowadzi do pęknięcia rurki EGR przy kolektorze wydechowym. Słychać wtedy wyraźne cykanie (bądź ostre, rytmiczne pukanie), które nasila się pod obciążeniem silnika.

Nieszczelności w układzie dolotowym i EGR powodują spadek mocy, zauważalny wzrost zużycia paliwa oraz czarny dym podczas przyspieszania.

Coś stuka w silniku diesla – jak rozpoznać przyczynę?

W celu wstępnego rozpoznania przyczyny przyłóż prosty stetoskop mechaniczny, długi, metalowy pręt lub śrubokręt kolejno do pokrywy zaworów, korpusu wtryskiwacza, okolicy kolektora wydechowego oraz pompy wysokiego ciśnienia. Następnie oprzyj ucho o rękojeść narzędzia, aby wyizolować przyczynę stukania lub cykania:

• góra silnika (pokrywa zaworów) – stukanie lub cykanie w tym miejscu wskazuje na popychacze hydrauliczne lub wałek rozrządu;

• korpus wtryskiwacza – metaliczne, głośne stukanie może oznaczać awarię końcówki wtryskiwacza lub spalanie stukowe;

• okolice kolektora wydechowego – ostre cykanie i wyczuwalny zapach spalin sugeruje nieszczelność rurki EGR lub uszczelki kolektora;

• bok silnika (pompa wysokiego ciśnienia) – grzechotanie lub rytmiczne tykanie wskazuje na problem z pompą CR.

Podczas obserwacji zwróć również uwagę na parametry silnika uwzględnione w poniższej tabeli.

Dokładna diagnostyka wymaga przede wszystkim wiedzy, doświadczenia i profesjonalnych narzędzi. Jako właściciel auta możesz dokonać wstępnej selekcji usterek. Samodzielna naprawa wtryskiwaczy czy pompy jest niemożliwa do wykonania w warunkach domowych. Przede wszystkim ze względu na konieczność zachowania chirurgicznej czystości oraz wymóg kodowania nowych części w sterowniku silnika.

Dlatego sprawdzanie wtryskiwaczy najlepiej przeprowadzić w profesjonalnym warsztacie. Skontaktuj się z nami i zamów regenerację wtryskiwaczy swojego auta.

Co zrobić, gdy silnik zaczyna stukać?

Jeśli usłyszysz stukanie silnika, powinieneś działać natychmiast. W ten sposób ochronisz jednostkę napędową przed poważną awarią. Gdy silnik zacznie stukać, postępuj zgodnie z poniższą instrukcją:

1. Natychmiast zdejmij nogę z gazu i obserwuj kontrolki na desce rozdzielczej – jeśli zapali się lampka ciśnienia oleju – od razu wyłącz silnik, ponieważ lada chwila może dojść do poważnej awarii.

2. Jeśli nie pali się kontrolka, dojedź do najbliższego, bezpiecznego miejsca – wyjdź z auta, otwórz maskę i spróbuj ocenić, czy dźwiękowi towarzyszy dym, wycieki lub zapach spalenizny/paliwa.

3. Sprawdź poziom oleju i płynu chłodniczego – jeśli oleju jest za mało, to uzupełnij do zalecanego poziomu. Jeśli jest go za dużo i pachnie ropą, to nie uruchamiaj silnika.

4. Podłącz interfejs OBD2 i sprawdź kody błędów – błędy dotyczące ciśnienia paliwa lub wtryskiwaczy oznaczają konieczność wizyty w serwisie diesla.

5. Zamów lawetę, jeśli stukanie jest głośne, metaliczne i nie ustępuje po rozgrzaniu – jazda ze stukającym wtryskiem może skończyć się wypaleniem dziury w tłoku nawet w ciągu kilku kilometrów.

Najczęściej zadawane pytania o stukanie w silniku diesla

Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące dziwnego stukania w silniku diesla.

Co może oznaczać stukanie w silniku?

Stukanie (lub cykanie) w silniku może oznaczać nieszczelną podkładkę pod wtryskiwaczem (spadek kompresji), lanie paliwa przez zużytą końcówkę wtrysku (spalanie stukowe), zużycie popychaczy zaworowych oraz nieszczelność w układzie EGR lub wydechowym.

Jak odróżnić stukanie wtryskiwaczy od innych dźwięków w silniku diesla?

Stukanie wtryskiwaczy jest ostre, metaliczne, przyspiesza wraz z rosnącymi obrotami silnika i najbardziej słychać je podczas przyspieszania. Popychacze zaworowe stukają ciszej, bardziej rytmicznie a odgłos cichnie po rozgrzaniu oleju. Nieszczelność podkładki wtryskiwacza generuje rytmiczne dmuchanie i syczenie (dźwięk pneumatyczny), któremu towarzyszy zapach spalin pod maską.

Czy stukanie (cykanie) w silniku 1.9 TDI to typowy problem tego silnika i czy warto go naprawiać?

W silnikach 1.9 TDI stukanie/cykanie jest typowym objawem zużycia wałka rozrządu i popychaczy hydraulicznych. Wymiana wałka i popychaczy zaworowych przywraca jednostce pełną sprawność na kolejne 200–300 tysięcy kilometrów.

Czy można jeździć samochodem, gdy silnik diesla stuka?

Tak, ale jest to bardzo ryzykowne. Najlepiej jak najszybciej wykonać diagnostykę. Jeśli przyczyną jest nieszczelna podkładka, ryzykujesz zablokowanie wtryskiwacza nagarem i uszkodzenie gniazda w głowicy. Jeśli stuka sam wtryskiwacz, ryzykujesz wypalenie dziury w tłoku i koniecznością wymiany całego silnika.